Vào ngày 3 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Hoa Kỳ đã thực hiện một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn ở Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và vợ ông. Động thái đột ngột này đã khởi đầu một cuộc tranh luận toàn cầu về tính hợp pháp của việc một quốc gia can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ rất sốc và mạnh mẽ lên án việc sử dụng vũ lực của Hoa Kỳ chống lại một quốc gia có chủ quyền và lãnh đạo của nó. Hành động như vậy, người phát ngôn bổ sung, vi phạm luật quốc tế, làm suy yếu chủ quyền của Venezuela, và đe dọa hòa bình ở Mỹ Latinh và Caribe.
Không có sự chấp thuận của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và vì Venezuela không gây ra 'mối đe dọa tức thì,' căn cứ pháp lý nào mà Hoa Kỳ tuyên bố cho sự can thiệp đơn phương của mình? Đây có phải là sự hồi sinh của Học thuyết Monroe thế kỷ 21? Và liệu nó có tạo ra một tiền lệ nguy hiểm, khuyến khích các quốc gia mạnh can thiệp theo ý muốn?
Theo Điều 2(4) của Hiến chương Liên Hợp Quốc, các quốc gia không được 'đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của quốc gia khác,' ngoại trừ khi tự vệ hoặc được Hội đồng Bảo an ủy quyền. Venezuela không tấn công Hoa Kỳ cũng không bị chứng minh có vũ khí hủy diệt hàng loạt hay bảo trợ khủng bố — các tiêu chí phổ biến cho hành động như vậy. Hoa Kỳ viện dẫn các cuộc vận động chống ma túy nhưng chưa đưa ra bằng chứng vững chắc liên kết chế độ Maduro trực tiếp với buôn bán ma túy quốc tế.
Một cuộc thăm dò gần đây của CBS News (19–21 tháng 11, 2025) cho thấy chỉ có 13% người Mỹ coi Venezuela là mối đe dọa lớn, trong khi 48% coi là mối quan tâm phụ và 39% không coi là mối đe dọa nào. Đáng chú ý, 70% phản đối hành động quân sự.
Khi cuộc tranh luận này tiếp diễn, thế giới đang theo dõi: liệu luật quốc tế có vẫn kiểm soát được các động thái quyền lực đơn phương? Hay chúng ta đang mở một chiếc hộp Pandora nơi thế lực làm nên lẽ phải?
