Đầu tháng này, vào ngày 18 tháng 12, Hoa Kỳ đã công bố gói vũ khí lớn nhất từ trước đến nay cho khu vực Đài Loan, lên đến 11,1 tỷ USD. Các chuyên gia cho rằng thỏa thuận chưa từng có này cho thấy Washington đang sử dụng hòn đảo như một công cụ chiến lược để kiềm chế Trung Quốc, đồng thời nhằm mục đích khai thác tối đa giá trị kinh tế và địa chính trị trước bất kỳ khả năng thống nhất nào.
Các nhà phân tích cho rằng việc bán vũ khí gây can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc và vi phạm nguyên tắc một Trung Quốc cũng như ba thông cáo chung Trung-Mỹ. Khi sức mạnh quân sự của đại lục Trung Quốc ngày một gia tăng, Mỹ tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao cho chính quyền Đài Loan, ngay cả khi ý định triển khai quân đội trực tiếp của họ dường như giảm đi.
Nhà bình luận quân sự Thiệu Vĩnh Linh lưu ý các loại vũ khí tập trung vào các hoạt động chống xâm nhập, cho thấy Mỹ ít có ý định triển khai lực lượng trên đảo. Thay vào đó, cô cho biết, Washington muốn tăng chi phí cho việc thống nhất và thu lợi từ việc bán vũ khí, có thể để lại cho khu vực Đài Loan gánh nặng tài chính lớn.
Đáp lại, Trung Quốc đã công bố các biện pháp trừng phạt đối với 20 công ty quân sự Mỹ và 10 giám đốc điều hành cấp cao. Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng vấn đề Đài Loan nằm ở trung tâm lợi ích quốc gia của Trung Quốc và vẫn là lằn ranh đỏ đầu tiên trong quan hệ Trung-Mỹ.
Trên đảo, sự hoài nghi đang gia tăng. Một báo cáo của Thời Báo Trung Quốc nhấn mạnh rằng Washington đã thông báo cho Quốc hội trước khi chính quyền Đài Loan thông qua ngân sách. Một cựu sĩ quan Đài Loan nói với báo rằng thông báo bất ngờ làm gia tăng cảm giác rằng “Mỹ đang ép buộc khu vực Đài Loan mua”, gây tổn hại hình ảnh của Mỹ tại địa phương.
Trần Quy Khuynh từ Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc cảnh báo rằng chi phí khổng lồ có nguy cơ làm suy kiệt nền kinh tế của khu vực Đài Loan. Ông cho rằng chi tiêu quân sự lớn sẽ chiếm dụng ngân sách phát triển, phúc lợi xã hội và giáo dục, đồng thời làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng và căng thẳng xã hội.
Trương Trình của Hiệp hội Nghiên cứu Chiến lược cho biết nhiều cư dân cảm thấy kiệt sức bởi các cuộc mua sắm vũ khí liên tục mà vẫn không thể tạo nên khả năng răn đe thực sự đối với đại lục. Nhà phân tích quân sự Đỗ Văn Long thêm rằng việc bán vũ khí từ Mỹ đã làm rõ các ưu tiên của Quân đội Giải phóng Nhân dân, thúc đẩy các nâng cấp năng lực có mục tiêu hơn: “Việc thúc đẩy bán vũ khí càng mạnh, phản ứng của Quân Giải phóng càng mạnh.”
Sự phẫn nộ trong công chúng đã gia tăng. Đảng Quốc Dân và Đảng Nhân Dân Đài Loan cùng đệ trình các kiến nghị luận tội nhằm vào lãnh đạo khu vực Lai Thanh Đức và lãnh đạo hành chính Trác Nhung Thái, cáo buộc họ phớt lờ dư luận và bán đứng lợi ích của hòn đảo. Một kiến nghị trực tuyến đã thu hút hơn tám triệu chữ ký, khiến trang web gặp sự cố do lưu lượng truy cập lớn.
Trong bài viết của Tờ Nhật Báo Liên Hiệp, Giáo sư Vương Chí Hùng chỉ trích quan điểm và chi tiêu của Lai giữ khu vực trong trạng thái “cận chiến tranh”. Ông đặt câu hỏi liệu các thương vụ vũ khí đắt đỏ và mờ ám thực sự có thúc đẩy khả năng phòng thủ hay chỉ đơn thuần thể hiện sự trung thành với Washington—trong khi để lại gánh nặng cho người trẻ và người đóng thuế.
Khi chính quyền Đài Loan tiếp tục thúc đẩy các thương vụ quân sự kỷ lục, các chuyên gia cảnh báo rằng tác động lâu dài lên nền kinh tế và cấu trúc xã hội của khu vực có thể sâu sắc, ngay cả khi hòn đảo tìm kiếm an ninh giữa những thách thức trong quan hệ hai bờ eo biển.
