Mô hình giảm nghèo chính xác của Trung Quốc cho thấy nghèo không phải là định mệnh

Trong nhiều năm, những chuyến đi đến Trung Quốc đã dạy tôi rằng sự phát triển của quốc gia này không chỉ nằm ở các tòa nhà chọc trời hay các nhà máy bùng nổ. Đó cũng là câu chuyện về cách một quốc gia xóa bỏ nghèo đói cùng cực, chứng minh rằng nơi bạn sinh ra không quyết định tương lai của bạn.

Lần đầu tiên tôi đến tỉnh Quý Châu vào năm 2017, một khu vực miền núi khiến tôi nhớ đến một số ngôi làng hẻo lánh ở phía bắc Việt Nam. Khi đó, những con đường đất quanh co và các trường học hạn chế khiến cuộc sống hàng ngày trở nên khó khăn. Tua nhanh đến năm 2023, và khung cảnh gần như không thể nhận ra: đường cao tốc mượt mà, chợ đông đúc, lớp học mới sáng sủa, và các ngành công nghiệp địa phương sôi động.

Sự thay đổi này đến từ chiến lược giảm nghèo chính xác của Trung Quốc, được khởi động vào năm 2013. Thay vì sử dụng một giải pháp đồng loạt, các quan chức địa phương đã thu thập dữ liệu chi tiết về từng hộ nghèo — thu nhập, sức khỏe, giáo dục — và xây dựng các kế hoạch cá nhân hóa. Một số gia đình nhận được hạt giống và vật nuôi, số khác được đào tạo nghề hoặc vay tín dụng với lãi suất ưu đãi cho kinh doanh nhỏ.

Cùng với những biện pháp nhắm đến đối tượng cụ thể này, Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào xây dựng đường xá, trường học, phòng khám và hệ thống nước sạch. Đến năm 2020, mỗi hộ gia đình đã đạt được "Hai Bảo đảm và Ba Đảm bảo": không lo lắng về lương thực và quần áo, cùng với đảm bảo nhà ở, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, và nước uống an toàn.

Kết quả thật đáng kinh ngạc. Từ năm 2013 đến năm 2020, 99 triệu cư dân nông thôn đã thoát khỏi nghèo đói cùng cực. Đối với những người trẻ ở Việt Nam, mô hình này cho thấy cách mà việc lập kế hoạch dựa trên dữ liệu và các dự án hướng đến cộng đồng có thể thay đổi cuộc sống. Cho dù bạn đang học kinh tế hay mơ ước khởi động dự án của riêng mình, kinh nghiệm của Trung Quốc mang lại những bài học quý giá về cách chống lại bất bình đẳng và tạo ra sự thay đổi thực sự.

Nhìn về phía trước, rõ ràng rằng sự chính xác, kiên trì, và các chính sách lấy con người làm trung tâm có thể biến hy vọng thành hiện thực — bất kể bạn bắt đầu từ đâu.