Thuế Carbon Biên giới của EU đang định hình các chính sách khí hậu toàn cầu

Nếu bạn đang theo dõi tin tức khí hậu toàn cầu, bạn có thể đã nghe về Cơ chế Điều chỉnh Carbon Biên giới (CBAM) của EU. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, khoản thuế này sẽ chính thức có hiệu lực, tính phí các nhà nhập khẩu đối với lượng khí CO2 phát thải do các sản phẩm như thép, nhôm và phân bón gây ra.

Ý tưởng rất đơn giản: khớp giá carbon mà các nhà sản xuất nước ngoài chi trả với mức phí mà các công ty châu Âu phải chịu theo hệ thống giao dịch khí thải của EU. Nếu hàng hóa của họ thải ra nhiều khí CO2 hơn quy định của EU cho phép, họ sẽ phải trả phí tại biên giới hoặc thiết lập hệ thống định giá carbon riêng tại nước họ.

Những người chỉ trích cho rằng đây là một rào cản thương mại ưu ái các doanh nghiệp châu Âu. Nhưng EU lập luận rằng đây là một động lực xanh: các quốc gia có thể tránh khoản phí bổ sung này bằng cách tự đề ra mức giá tương đương cho ô nhiễm.

“Định giá carbon là điều mà chúng ta cần theo đuổi với càng nhiều quốc gia càng tốt, càng nhanh càng tốt,” Wopke Hoekstra, ủy viên khí hậu của EU, nói tại hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc ở Brazil vào tháng 11 vừa qua.

Vậy nó có hiệu quả không? Theo Aurora D’Aprile từ Hiệp hội Giao dịch Khí thải Quốc tế, năm qua đã chứng kiến một “bước tiến rõ rệt” trong cách các đối tác thương mại phản ứng. Các quốc gia lớn như Trung Quốc đã mở rộng các chương trình định giá carbon, và Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng đã khởi động hệ thống giao dịch khí thải của riêng mình.

Nhật Bản thậm chí đã nêu tên thuế carbon biên giới của EU như một lý do để đẩy nhanh các chính sách khí hậu của mình, và cả Anh lẫn Canada đều đang nghiên cứu các mô hình tương tự. Mặc dù CBAM không phải là động lực duy nhất, các chuyên gia cho rằng sức hút từ thị trường rộng lớn châu Âu đã làm tăng áp lực khẩn cấp cho hành động toàn cầu.

Đối với các doanh nhân trẻ và sinh viên tại Việt Nam, CBAM là một lời nhắc nhở về cách các thị trường lớn có thể định hình các chính sách xanh trên toàn thế giới. Khi chúng ta hướng tới các mục tiêu khí hậu của mình, đáng để dõi theo cách một khoản thuế duy nhất có thể thúc đẩy toàn bộ hành tinh hướng tới ngành công nghiệp sạch hơn.