Thứ Sáu tuần trước (ngày 16 tháng 1, 2026), Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng tái lập các cuộc đàm phán dẫn dắt bởi Mỹ để giải quyết tranh chấp chia sẻ nước đang diễn ra giữa Ethiopia và Ai Cập về Đập Đại Phục Hưng Ethiopia (GERD).
Trong một bức thư gửi Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi được Nhà Trắng chia sẻ trên mạng xã hội, Trump viết, “Tôi sẵn sàng khởi động lại hòa giải của Mỹ giữa Ai Cập và Ethiopia để giải quyết một cách có trách nhiệm câu hỏi về 'Chia Sẻ Nước Sông Nile' một lần và mãi mãi.” Ông nói thêm rằng không quốc gia nào nên kiểm soát các nguồn tài nguyên quý giá của sông Nile một mình hoặc đặt các nước láng giềng vào thế bất lợi.
Đề xuất này được đưa ra khi căng thẳng vẫn còn cao quanh GERD, dự án thủy điện lớn nhất châu Phi. Ethiopia đã khánh thành con đập vào tháng 9 năm 2025 sau khi chi khoảng 5 tỷ USD, tăng gấp đôi công suất điện và thúc đẩy phát triển quốc gia.
Đối với Ai Cập, nước dựa vào sông Nile cho 97% nhu cầu nước của mình, con đập này được coi là mối đe dọa đối với sự sống còn của quốc gia. Tổng thống el-Sisi đã nhiều lần cảnh báo rằng bất kỳ sự giảm lưu lượng dòng nước nào từ sông Nile có thể gây ra hậu quả thảm khốc cho quốc gia khô cằn của ông. Sudan, cũng ở phía hạ lưu, đã bày tỏ lo ngại của mình về an ninh nước và an toàn đập.
Trump đề xuất một thỏa thuận sẽ đảm bảo cung cấp nước dự đoán được cho Ai Cập và Sudan trong khi cho phép Ethiopia thu lợi kinh tế từ dự án. Một ý tưởng đang được bàn: Ethiopia có thể bán hoặc thậm chí tặng điện cho các nước láng giềng ở hạ lưu.
Các nỗ lực trước đây được lãnh đạo bởi Hoa Kỳ, Ngân hàng Thế giới, Liên minh châu Phi, Nga và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã đình trệ trong thập kỷ qua, thường do lịch trình xả nước và đảm bảo pháp lý. Tại Ethiopia, GERD đã trở thành một biểu tượng mạnh mẽ của chủ quyền và niềm tự hào, làm cho sự thỏa hiệp càng trở nên khó khăn hơn.
Reference(s):
cgtn.com
